Jakie są różnice między merino a innymi rodzajami wełny?

Wełna od wieków jest jednym z najważniejszych materiałów wykorzystywanych w odzieży, a obecnie można wybierać spośród kilku jej rodzajów różniących się od siebie nie tylko wyglądem i ceną, ale również właściwościami. Na tym tle w szczególności wyróżnia się wełna merino, która jest dobrym wyborem zarówno dla osób ceniących sobie wygląd i komfort, jak i dla osób aktywnych, które poszukują materiałów o wysokich parametrach użytkowych. W tym artykule przyjrzymy się jak wypada ona na tle innych, popularnych rodzajów wełny używanych w przemyśle tekstylnym, czyli wełny: owczej, z alpaki, kaszmiru, mohairu, jagnięcej (lambswool) czy angory.

Wełna Merino – naturalna technologia w tkaninie

Wełna merino pochodzi od owiec rasy merino, hodowanych głównie w Australii i Nowej Zelandii. To, co czyni ją wyjątkową, to przede wszystkim niezwykle cienkie włókna – zazwyczaj o średnicy 17-24 mikronów – dla porównania, zwykła wełna owcza ma włókna o grubości 27+ mikronów. Ta delikatność sprawia, że wełna merino jest miękka i przyjemna w dotyku, a noszone z niej ubrania nie wywołują efektu swędzenia, charakterystycznego dla tradycyjnej wełny. Kluczowe właściwości wełny merino 

Regulacja temperatury

Wełna merino doskonale sprawdza się zarówno w ciepłe, jak i zimne dni. Włókna naturalnie regulują temperaturę ciała – w chłodne dni zatrzymują ciepło w małych kieszeniach powietrznych, a w upale odprowadzają wilgoć i chłodzą ciało. To uniwersalna cecha, która wyróżnia ten rodzaj wełny na tle innych.

Zarządzanie wilgocią

Merino potrafi wchłonąć i rozproszyć wodę o objętości równej do 30% swojej wagi, co sprawia, że nie mamy uczucia wilgotności. Cecha ta przydaje się zwłaszcza w czasie wzmożonego wysiłku – włókna odprowadzają wtedy pot ze skóry i uwalniają go do otoczenia, dzięki czemu użytkownik nie czuje się przemoczony i nie wychładza się w sposób niekontrolowany. Co więcej, w przeciwieństwie do syntetycznych materiałów, merino osiąga to w sposób całkowicie naturalny.

Odporność na zapachy

Jedną z najbardziej cenionych właściwości wełny merino są naturalne właściwości antybakteryjne. Są one osiągane głównie dzięki lanolinowi – naturalnej wazie wydzielanej przez owce. Dzięki temu odzież z merino można nosić przez kilka dni bez prania, co jest idealne podczas wielodniowych wędrówek czy podróży. Wpływa to też na trwałość samych ubrań, które można prać rzadziej.

Miękkość i komfort

Ze względu na cienkie włókna, wełna merino jest wyjątkowo miękka i nadaje się do noszenia bezpośrednio na skórze. Z tego względu często używa się jej do produkcji bielizny termoaktywnej, koszulek i innych warstw bazowych.

Wytrzymałość przy delikatności

Pod mikroskopem włókna merino są dwa razy bardziej odporne niż ludzki włos i mogą być skręcane do 20 000 razy bez obaw o to, że się złamią. Trzeba przy tym mieć na uwadze, że w porównaniu z syntetykami, merino jest bardziej podatne na przecieranie, zwłaszcza przy intensywnym użytkowaniu, więc nie należy jej stosować w miejscach gdzie występuje silne tarcie.

Zwykła wełna owcza – tradycja i solidność

Tradycyjna wełna owcza, to mieszanka pochodząca z różnych ras owiec. W porównaniu do Merino ma ona wyraźnie grubsze włókna (średnio 27-40 mikronów) i jest często postrzegana jako materiał cieplejszy, ale przy tym bardziej szorstki. Główne różnice w porównaniu do wełny merino to:

Niższy komfort

Zwykła wełna może być szorstka i swędząca, szczególnie dla osób o wrażliwej skórze, dlatego często stosuje się ją w warstwach zewnętrznych, takich jak swetry czy płaszcze. Merino natomiast jest na tyle miękka, że nadaje się do bezpośredniego kontaktu ze skórą.

Gorsze zarządzanie temperaturą

Chociaż wszystkie rodzaje wełny owczej są doskonałymi izolatorami termicznymi, merino dzięki cieńszym włóknom zapewnia jeszcze lepszą izolację termiczną na jednostkę wagi. Przy tym zwykła wełna nie radzi sobie tak dobrze z regulacją temperatury, jest cięższa i bardziej masywna.

Niższa przepuszczalność

Merino „lepiej oddycha” niż zwykła wełna, co czyni ją lepszym wyborem przy zmiennych poziomach aktywności.

Podatność na kurczenie

Zwykła wełna pod wpływem wody lub wysokich temperatur może się łatwo kurczyć lub deformować, podczas gdy merino jest bardziej odporna i rzadziej traci kształt.

Lambswool – młodzieńcza miękkość

Lambswool to wełna pozyskiwana z pierwszego strzyżenia młodych jagniąt, zazwyczaj około szóstego miesiąca życia. Charakteryzuje się następującymi cechami:

Miękkość

Lambswool jest niezwykle miękka, elastyczna i nie swędzi, co czyni ją komfortową dla skóry. Jest to najwyższej jakości wełna owcza, która ze względu na swoją miękkość i naturalną elastyczność jest ceniona przez osoby poszukujące komfortu.

Regulacja temperatury

Podobnie jak merino, lambswool naturalnie reguluje temperaturę ciała – zatrzymuje ciepło w chłodzie, a w upale odprowadza wilgoć.

Hipoalergiczność

Lambswool jest hipoalergiczna i odporna na roztocza kurzu, co czyni ją doskonałym wyborem dla osób z astmą lub alergiami.

Porównanie z merino

Lambswool może pochodzić z różnych ras owiec, w tym z owiec merino. Lambswool z owiec merino jest jeszcze delikatniejsza od odmiany pozyskiwanej z innych ras, ale jest to okupione wyraźnie wyższą ceną. Standardowa wełna typu lambswool ma zazwyczaj średnicę włókien ok. 23-32 mikronów, więc jest nieco grubsza niż merino, ale nadal bardzo miękka.

Alpaka – luksusowa alternatywa

Wełna ta pozyskiwana jest z alpak, zwierząt pokrewnych wikuniom, hodowanych głównie w Andach. Istnieją dwa główne rodzaje: wełna z alpak Huacaya (kręcona, jak u owiec) i Suri (zwisająca w lokach).

Ciepło i lekkość

Alpaka jest 5 razy cieplejsza niż wełna owcza, przy jednoczesnym zachowaniu lekkości, a włókna mają półpustą strukturę, która doskonale izoluje.

Miękkość

Najwyższa jakość wełny alpaki (Royal Alpaca) ma średnicę około 17,5 mikronów, co jest porównywalne z merino. Czyni ją to bardzo miękką i jedwabistą.

Hipoalergiczność

W przeciwieństwie do wełny owczej, alpaka nie zawiera lanoliny, dzięki czemu jest hipoalergiczna i idealna dla osób uczulonych na tradycyjną wełnę.

Wytrzymałość

Alpaka jest uważana za bardziej wytrzymałą niż merino, głównie przez większą wytrzymałość na rozciąganie. Zwiększona wytrzymałość jest jednak okupiona niższą elastycznością włókna.

Porównanie z merino

Wełna z alpaki jest więc polecana gdy priorytetem jest duża wytrzymałość i izolacja termiczna – przy bardzo niskich temperaturach sprawdza się lepiej niż merino. Nie nadaje się natomiast zbyt dobrze dla osób aktywnych i podczas długotrwałego wysiłku.